gehoorzaamheid

wel eens gelezen?

quote:
Het experiment draait in wezen om de leraar. Nadat hij gezien heeft hoe de leerling op zijn stoel vastgebonden wordt, neemt de proefleider hem mee naar de voornaamste onderzoeksruimte en laat hem plaatsnemen voor een indrukwekkende schokgenerator. Het belangrijkste onderdeel hiervan is een horizontale rij met schakelaars die vanaf 15 volt met tussenruimten van 15 volt opklimmen tot 450 volt. Ernaast staan opschriften die variëren van LICHTE SCHOK tot GEVAAR - ERNSTIGE SCHOK. De leraar krijgt opdracht de man in de andere ruimte op zijn kennis van de lijst met woordcombinaties te testen. Bij een goed antwoord moet hij naar de volgende vraag overgaan, bij een fout antwoord dient hij de leerling een elektrische schok toe te dienen. Hij moet daarbij beginnen bij de zwakste schok (15 volt) en bij elke fout de intensiteit van de schok opvoeren, eerst 30 volt, dan 45 volt, enzovoort.

De 'leraar' is iemand die naar het laboratorium is gekomen om aan een experiment deel te nemen, en die volstrekt onkundig is van de werkelijke aard van het onderzoek. De leerling, het slachtoffer, is een acteur die in feite helemaal geen schokken krijgt. Het experiment gaat erom om te zien tot hoe ver iemand gaat in een concrete en meetbare situatie, waarin hij opdracht krijgt een protesterend slachtoffer in toenemende mate pijn te doen. Op welk punt zal de proefpersoon weigeren de proefleider nog verder te gehoorzamen?

Er ontstaat een conflictsituatie wanneer de man die de schokken krijgt begint aan te geven dat hij pijn lijdt. Bij 75 volt kreunt de 'leerling' zachtjes. Bij 120 volt geeft hij ook met zoveel woorden aan dat hij pijn lijdt. Bij 150 volt vraagt hij dringend of hij van verdere deelname aan het experiment ontslagen kan worden. Daarna blijft hij voortdurend protesteren, steeds heftiger en emotioneler. Bij 285 volt kan zijn reactie alleen nog maar beschreven worden als een hartverscheurende kreet.

Getuigen van het experiment zijn het erover eens dat het aangrijpende karakter van het geheel in een beschrijving enigszins verloren gaat. De situatie is voor de proefpersoon geen spel; zijn conflict is intens en onmiskenbaar. Aan de ene kant neigt hij ertoe om op te houden, omdat het maar al te duidelijk is dat de leerling pijn lijdt. Aan de andere kant draagt de proefleider, een legitieme autoriteit waaraan de proefpersoon zich in zekere mate gebonden voelt, hem op door te gaan. Steeds als de proefpersoon aarzelt de schok toe te dienen krijgt hij bevel verder te gaan. Hij kan zich uitsluitend uit deze situatie bevrijden door een onomwonden breuk met het gezag. Doel van het onderzoek was na te gaan wanneer en hoe iemand, die met een duidelijk moreel imperatief geconfronteerd wordt, tegen het gezag zal opstaan. …

Misschien is de eerste reactie van de lezer de vraag hoe een geestelijk normaal iemand ertoe zou kunnen komen om zelfs maar de zwakste schok toe te dienen.
unquote.

interessant: hoe een geestelijk normaal iemand ertoe zou kunnen komen om zelfs maar de zwakste schok toe te dienen

[www.idee-pmc.nl]

____________________________________________________________________

er is over gestemd door 170 psychiaters en toen bleek dat eigenlijk de hele wereld psychiatrisch ziek is.
you can fool soms people sometime, but you can't fool all the people all the time.